پانزده خرداد که ما مردان با اراده ای را از دست دادیم و جوانانی از دست ملت ما رفت، نقطه عطفی در تاریخ و مبدا این نهضت است . آنها که در پانزده خرداد قیام کردند، قیام مردانه کردند و در مقابل دژخیمان نه گفتند و به شهادت رسیدند، آنها مبدا این نهضت عظیم شدند .
این نهضت آخری هم که منتهی شد به 15 خرداد و اینهمه کشته دادند مردم، این هم در صف اولش اهل علم بودند. علما بودند؛ تا حالا هم دنبالهاش کشیده شدهاست تا حالا هم آنکه بیشتر هیاهو میکند بازاهل علم است. البته دانشگاهی هم حالا داخل است، آنها هم داخلند؛ سایر مردم هم به تبعیت علما میرفتند نه به تبعیت دیگران.
امام خمینی(ره) در روز بیستودوم اسفند 1341 با انتشار پیام و نامهای از قم، با علما و روحانیون و ملت ایران سخن گفتند. پیام ایشان، با موضوع اعتراض به زیر پاگذاشتن احکام ضروری اسلام و قرآن و خطاب به ملت ایران چنین بود:
امام خمینی(ره) 29 اسفند 1341 در مسجد اعظم شهر قم و در جمع روحانیون، طلاب و اهالی شهر، درباره توطئههای استعمار بر ضد اسلام و مسئولیت سنگین عالمان دینی سخنرانی کردند. متن سخنان ایشان چنین است:
امام خمینی(ره) شانزدهم اردیبهشت 1342 در جواب تلگراف علما و فقهای همدان که مبنی بر اظهار تاسف و تاثر از فاجعه فیضیه بود، نوشتند که اگر مسلمین غفلت کنند، حکومت پهلوی و عمال اجنبی از احکام ضروری اسلام تجاوز کرده به اساس اسلام ضربه خواهد زد. متن پیام ایشان چنین است:
اگر عاشورا و گرمی شور و انفجار آن نبود،معلوم نبود چنین قیامی بدون سابقه مورد سازماندهی واقع شود.واقعه عظیم عاشورای 61 هجری تا خرداد 1342 و از آن تا قیام علنی بقیةاللّه(عج) در هر مقطع انقلاب ساز است.
دوم بهمن 1342 امام خمینی(ره) در نامهای خطاب به فرزند ارشدشان، آیتالله سید مصطفی خمینی از وضع فقرای شهر قم ابراز نگرانی کردند. متن نامه ایشان چنین است:
امام خمینی(ره) در تاریخ سوم بهمن 1341 درباره محاصره خانههای آیتالله خوانسارى و آیتالله بهبهانى در تهران توسط ماموران حکومت پهلوی و اهانت به علما و روحانیون، پیامی خطاب به ملت ایران نوشتند. متن پیام چنین است:
با فرا رسیدن 15 خرداد خاطرۀ غمانگیز و حماسهآفرین این روز تاریخی تجدید میشود... روزی که طلیعۀ نهضت اسلامی این ملت شجاع و غیور گردیده؛ نهضت عظیمی که... به دنبال قیام روحانیت مسئول و متعهد در مقابل محمدرضا پهلوی ـ که مخالفتش با اسلام عزیز آشکار و...