● به مناسبت بیست‌ویکم رمضان و شهادت حضرت علی (ع) مراسم سوگواری و عزاداری در تهران و شهرستان‌ها برگزار شد و دسته‌های عزادار در کوچه‌ها و خیابان‌ها حرکت کردند. به همین مناسبت در بسیاری از خانه‌ها مجلس روضه‌خوانی تشکیل شد.

● چستر باولز، مشاور مخصوص جان کندی، رئیس جمهور امریکا، امروز در دهلی نو (هندوستان) نامه‌ای برای علی امینی،‌ نخست‌وزیر نوشت که در آن آمده است: «مایل بودم که قدردانی عمیق خود را بابت رفتار گرم و صمیمانه‌تان که در خلال اقامت اخیر من در ایران، نسبت به من ابراز نمودید تقدیم نمایم. برای من به خصوص مایه مسرت عظیمی بود که توانستم با شما در مورد مسائل مربوط به ایران و امریکا صحبت کنم و نیز به چشم خود شاهد تلاش شما و همکارانتان برای فائق آمدن بر مشکلاتی باشم که از زمان گذشته برجای مانده‌اند... اینک در حالی به امریکا بازمی‌گردم که امیدواری زیادی نسبت به آینده داشته و نسبت به توانایی شما در هدایت کشورتان به مراتب بالاتری از پیشرفت اقتصادی و عدالت اجتماعی، اعتماد عمیقی دارم.»

● کنفرانس اقتصادی با شرکت 700 نفر از مدعوین که در میان آنان اعضای هیئت دولت، رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران، و رؤسا و نمایندگان اقتصادی و بازرگانی هم حاضر هستند در محل مجلس سنا افتتاح شد. در ساعت 30/9 دقیقه صبح محمدرضا به سالن کنفرانس وارد شد و رسماً آن را افتتاح کرد.

شاه در این مراسم به سخنرانی ایستاد و ضمن اشاره به تلاشهای خود در طول سلطنتش برای سالم کردن اجتماع اظهار کرد که «اگر ما تحولی از بالا شروع کنیم مسلماً دچار یک انقلابی از پائین خواهیم بود. تحول از بالا را همیشه می‌شود کنترل کرد... در صورتی که انقلاب از پائین اگر هم نتایج خوبی داشته باشد از هدف اولیه خودش منحرف می‌شود.» وی در بخشی دیگر از سخنانش به رفراندوم پرداخت و «آن را یک جشن ملی و یک شادمانی ملی» خواند. آنگاه نداشتن حق رأی زنان را پیش کشید و با تمسک به دو جمله از قانون اساسی گفت: «این است که این آخرین ننگ اجتماعی ایران را در انتخابات آتیه ما برطرف خواهیم کرد قاطبه‌ اهالی این مملکت در سرنوشت خودشان و در انتخابات ایران شرکت خواهند کرد.»

● در جلسه بعدازظهر کنفرانس اقتصادی، اسدالله علم (نخست‌وزیر) سخنرانی کرد و در مورد وضعیت اقتصادی جامعه به تفصیل سخن گفت. او از اینکه پس از 7 ماه دولتش توانسته کنفرانس اقتصادی را برگزار کند ابراز خوشوقتی نمود. با ارائه آمار ارقامی تقویت دهقان و شرکتهای تعاونی روستایی، حفظ حقوق خرده‌مالکان را از برنامه‌ها و وظایفه مهم دولت دانست.

● به دنبال سخنان صبح محمدرضا پهلوی در مراسم افتتاحیه کنفرانس اقتصادی، گروهی از زنان وابسته به دولت در جلوی کاخ سنا (محل تشکیل کنفرانس) تجمع کرده از شاه ابراز تشکر نمودند. در سوی دیگر هم جمعیتی از زنان و معلمان مدارس در مقابل کاخ سلطنتی (کاخ مرمر) گردهم آمده، از شاه که به آنان امکان شرکت در رأی‌گیری و انتخابات آینده را فراهم کرده، تشکر کردند. شاه نیز از بالکن طبقه دوم کاخ برای آنها سخن‌راند و گفت: «امروز این قدم دیگر نیز برداشته شد و آخرین به اصطلاح ننگ اجتماعی ما که در آن هم محرومیت نصف جمعیت مملکت را دربر داشت از بین بردیم و آخرین زنجیر را پاره کردیم و تمامی افراد این مملکت از این پس در امور اجتماعی خود شرکت خواهند کرد.»

● در جلسه بحث و انتقاد جامعه سوسیالیستهای نهضت ملی، جلال‌ آل‌احمد در پاسخ به سوال خلیل ملکی که خواست درباره وضعیت اسرائیل صحبت کند گفت: «راستی آقای ملکی چرا دولت ایران اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد؟ از یک طرف با بوق و کرنا تبلیغ می‌کند کوروش کبیر نسبت به یهودیان چنین و چنان کرد و از طرف دیگر اسرائیل را به رسمیت نمی‌شناسد.»

● تعدادی از وزیران جدید کابینه علم نه تنها سابق وزارت ندارند بلکه پیش از این در سمتها و مشاغلی همچون مدیرکلی یا ریاست اداره‌ای هم مشغول نبوده‌اند.

● رویتر سلوین لوید (وزیر امور خارجه سابق انگلستان) در مقاله‌ای اهداف دولت امریکا از اصلاحات ارضی در کشورهای مختلف جهان را تشریح کرد و یادآور شد که هدف عمده امریکا فعالیت برضد انگلستان است. او در بخش دیگری از مقاله‌اش به توان و رقابت نظامی امریکا و انگلیس در نقاط مختلف دنیا، به ویژه خاورمیانه، پرداخته اظهار کرد «آنچه از پشتیبانی امریکا محروم مانده قدرت نظامی انگلیس است که موازنه خطرناک و پرنوسانی را در خلیج فارس و عربستان جنوبی پدیدار ساخته است.»

● سفیرکبیر ایران در عراق هنوز بلاتکلیف است و وزارت امور خارجه ایران هنوز برای او درخواست پذیرش‌نامه (اگرمان) نکرده است. این در حالی است که از به رسمیت شناختن دولت جدید عراق توسط دولت ایران حدود 3 هفته می‌گذرد.

● مانوری را که ستون خلع سلاح فیروزآباد فارس در ارتفاعات نوردیک آغاز کرده بود به انجام رساند. ارتفاعات نوردیک همان محلی است که ملک‌عابدی (رئیس اداره اصلاحات ارضی شیراز) در آنجا به قتل رسید.

• دولت ایران که در فروردین 1341 تعهد کرده بود معادل پانصد هزار دلار از اوراق قرضه سازمان ملل را خریداری کند، توسط نماینده دائمی ایران در سازمان ملل سهمی به مبلغ 250 هزار دلار از اوراق قرضه را خریداری کرد.
• دکتر خلعتبری دبیرکل سازمان پیمان مرکزی (سنتو) وارد کراچی و با ایوب‌خان رئیس‌جمهوری پاکستان گفتگو کرد. وی در آنجا گفت: «تصمیم دولت آمریکا برای اعطای وام و خودداری از پرداخت کمک‌های بلاعوض برای کمک به طرح‌های تازه سنتو، بطور نامناسبی توسعه و رشد برنامه‌های آینده در میان همکاری‌های نزدیک‌تر میان سه کشور مسلمان سنتو یعنی ایران، پاکستان و ترکیه را به تأخیر خواهد انداخت.»
• اعضای هیئت نمایندگی ایران در کنفرانس اکافه تعیین شدند. ریاست با دکتر جمشید آموزگار وزیر اسبق کار و کشاورزی است.
• به مناسبت روز هشتم اسفند و اعلام تساوی حقوق بانوان، از طرف گروه‌های مختلف زنان، مصاحبه‌ها و جشن‌هایی برپا شد. اشرف پهلوی نیز پیامی خطاب به بانوان کشور فرستاد.

* امروز 25 شوال، مصادف با سالروز شهادت حضرت جعفر صادق (ع) ششمین امام شیعیان است. به همین مناسبت در بسیاری از مساجد و تکایا مجالس عزاداری برپا گردید.

صبح امروز نیز مجلس عزای امام ششم و سالگرد حمله به مدرسه فیضیه قم در مسجد بالاسر حرم حضرت معصومه تشکیل شد و شمار زیادی از طلاب و مردم عزدار در آن شرکت کردند.

در این مراسم ابتدا اشعاری حماسی در رثای شهدای مدرسه فیضیه خوانده شد و مردم پی‌درپی برای سلامت آیت‌الله خمینی صلوات فرستادند. سپس شیخ علی‌اکبر ناطق که با تغییر قیافه و عمامه سیاه و عینک دودی حاضر شده بود برای مردم سخنرانی کرد. او در سخنانش، حکومت پهلوی را به خاطر حمله به مدرسه فیضیه محکوم کرد و خاطرنشان ساخت که فرزندان خمینی تا آن روز که انتقام خون شهیدان فیضیه و دیگر شهدای راه اسلام را بگیرند و تحقق منویات مرجع عالی‌قدر مسلمانان، مبارزه را دنبال خواهند کرد.

در پایان این مراسم مردم با شعارهایی در حمایت از آیت‌الله خمینی صحن حضرت معصومه را ترک کردند.

* مجالس عزاداری شهادت امام جعفر صادق (ع) در بیوت مراجع قم نیر برپا بود. در منازل حضرات آیات شریعتمداری، گلپایگانی و مرعشی نجفی وعاظ به ذکر مصیبت پرداختند اما درباره مسائل جاری کشور و حادثه مدرسه فیضیه سخنی به میان نیامد.

در همین حال، مقارن غروب امروز، اجتماع دیگری از طلاب در مدرسه فیضیه تشکیل شد و طی آن سیدعبدالرسول موسوی تهرانی به منبر رفت و درباره حادثه مدرسه فیضیه سخن گفت. مأموران امنیتی نیز از ورود افراد به مدرسه جلوگیری کردند.

گزارش رسیده حاکی است که طلاب پس از استماع سخنرانی راهی مسجد بالاسر شدند و به ذکر دعای توسل پرداختند و به نفع آیت‌الله خمینی شعار دادند.

تلاش مأمورین برای دستگیری موسوی تهرانی نیز با همکاری مردم ناکام ماند.

ساواک این مراسم و تظاهرات را به تحریک تنی چند از علما از جمله شیخ حسینعلی منتظری، شیخ عبدالرحیم ربانی شیرازی، شیخ صادق خلخالی، شیخ محمدعلی گیلانی، شیخ حبیب‌الله جعفری، شیخ مهدی کروبی، شیخ احمد آذری، علی حجتی کرمانی، سیدهادی خسروشاهی، شیخ یحیی انصاری شیرازی و شیخ علی‌اکبر هاشمی‌رفسنجانی دانسته است.

* ساواک همچنین درباره فعالیتهای شیخ علی‌اکبر هاشمی‌رفسنجانی می‌نویسد: نامبرده از عناصر فعال علیه دولتها و به نفع خمینی می‌باشد و گویا رابط بین هیئت مؤتلفه تهران با روحانیون قم است و گویا هیئت مزبور هم با فداییان اسلام ارتباط دارند.

* رادیو پیک ایران امشب به انعکاس مطلبی از سفارت امریکا در تهران پرداخت و گفت: اخیراً نشریه فارسی پژوهنده که از طرف سفارت امریکا در تهران منتشر می‌شود مقاله‌ای درباره کمک خارجی و ماهیت آن منتشر کرده است که بحث در اطراف آن بی‌ثمر نخواهد بود. در آغاز مقاله پرسیده شده که  برنامه‌های کمک اقتصادی برای چیست؟

 نویسنده به این سوال چنین پاسخ می‌دهد: قدر مسلم آن است که در این خصوص توافق‌نظر کامل بین اهل بصیرت و جود ندارد. بدین معنی برخی برآنند که برنامه‌های کمک خارجی وسیله‌ای برای جلوگیری از پیشرفت کمونیسم است و دسته‌ای دیگر عقیده دارند که اجرای این برنامه‌ها به اشاعه اصول و عقاید و آرمانهای باختر در جهان کمک می‌کند.گروهی دیگر نیز اجرای این برنامه‌ها را در حفظ منافع باختر موثر می دانند.

رادیو پیک ایران سپس می گوید: نشریه پژوهنده که سفارت امریکا در تهران ناشر آن است علناً اعتراف می‌کند که هدف به اصطلاح کمک امریکا با ایران جلوگیری از پیشرفت کمونیست و اشاعه اصول و عقاید و آرمانهای جهان غرب در ایران و حفظ منافع باختر در کشور ما می‌باشد و این اعترافی است جالب؛ اگرچه کلیه حقایق را در برنمی‌گیرد.

* انتقام، نشریه داحلی حوزه علمیه قم در شماره سوم خود که امروز منتشر شد به بررسی سیاست خارجی هم‌پیمانان ایران در پیمان سنتو پرداخت. در این مقاله آمده است: در دهه اخیر شرایطی چند از داخل و خارج کشورهای این منطقه پیمان بغداد را به وجود آورد: دولت ایران بعد از کودتای 28 مرداد برای حفظ موقعیت خود و سرکوب کردن جنبشهای ملی و جلب توجه و اطمینان کشورهای غربی برای پشتیبانی و حفظ وضع موجود ؛ دولت پاکستان برای گرفتن کمکهای نظامی و اقتصادی از انگلستان و امریکا برای تقویت نیروهای دفاعی خود در برابر هندوستان غ و دولتهای ترکیه و عراق برای مصون بودند از خطر کمونیسم حاضر شدند که با انگلستان پیمان نظامی امضا کنند و امریکا به عنوان ناظر و حامی پیمان تعیین شد. پس از سرنگونی رژیم سلطنتی عراق و خروج از این پیمان، کشورهای ایران و پاکستان و ترکیه پیمان قبلی را به عنوان پیمان مرکزی (سنتو) تجدید کردند.

قریب دو سال است که پاکستان به واسطه عدم رضایت از کشورهای غربی و ناخشنودی از کمکهای نظامی ایشان به هندوستان، شروع به پی‌ریزی یک سیاست مستقل و بی‌طرفانه‌ کرده و روزبه‌روز رو به رشد و تکامل است.

رهبر پاکستان از یک طرف با چین کمونیست و از طرف دیگر با شوروی روابط دوستانه‌ای برقرار کرده و در بهار آینده از پکن و مسکو دیدن خواهد کرد و به احتمال قوی کمکهای مهمی از شوروی دریافت خواهد کرد. بعد از پاکستان، ترکیه نیز به شوروی نزدیک شده و با طرفداری شوروی از سیاست ترکیه در قبرس، این نزدیکی رو به تزاید است. در این میان سر ایران بی‌کلاه مانده و زمامداران به تلاش افتاده‌اند که تا سرحد امکان از بی‌طرفی هم‌پیمانان و نزدیک شدن آنان به بلوک شرقی ممانعت کنند، ولی سیاست بی‌طرفی و عدم تعهد در برابر دولتهای استعمارگر راهی است که کشورهای خواهان ترقی به حکم جبر تاریخ ،خواه ناخواه آن را خواهند پیمود و تلاشهای مذبوحانه همسایگان و هم‌پیمانان نمی‌تواند سدی در راه ترقی و تکامل ایشان بشود. در همین چند سال اخیر بسیاری از کشورهای اسلامی از جمله اندونزی، مصر، الجزایر، عراق، سوریه، افغانستان و غیره از زیر یوغ استعمار کهنه و نو بیرون آمده‌اند و راه آزاد و مستقلی را برای ترقی و تعالی کشور خویش در پیش گرفته‌اند، اینک پاکستان و ترکیه نیز در آستانه این تحول اند.

مهم تر از همه آنکه ترکیه روزبه روز روابط حسنه خود را با کشورهای اسلامی هم جوار توسعه داده و به تدریجً قیافه ضدصهیونیستی به خود گرفته راه سرزمینهای هلال سبز را پیش می‌گیرد. تظاهرات وسیع مردم ترکیه به خصوص دانشجویان علیه پیمانهای استعماری و به طرفداری از سیاست بی‌طرفی و پاسخ عملی و تدریجی دولتها به این تظاهرات نشانه این است که ملت و دولت ترکیه به زیانها و تبعات سوء تعهدات در قبال دولتهای استعماری و تبعیت سیاسی و اقتصادی از ایشان کاملاً پی برده و در صدد آزاد کردن خود از بندها برآمده‌اند. ولی دستگاه حاکمه ایران به جای اینکه خود اقدامی انجام دهد، هرکس را که در این زمینه اظهاری نماید به اتهام مخالفت علیه تمامیت ارضی و استقلال بویژه پایگاه ضداسلامی اسرائیل و دادن امتیازات تازه به کشورهای استعماری و حتی با دادن مصونیت به مستشاران بیگانه و احیای رژیم منفور کاپیتولاسیون به بدبختی و عقب‌افتادگی این کشور کمک کرده بر نفوذ و تسلط غولهای استعمار می‌افزاید. ولی آیا این روش باری را به منزل می‌رساند؟ برای پاسخ به این سوال باید دید که تاکنون کدام ملتی و کدام جمعیتی از چنین راهی به نوایی یا به کمالی یا به سعادتی رسیده‌اند که ملت ایران برسد و کدام دولت و حکومتی توانسته به این روش ادامه داده برای همیشه بر ملت سوار شوند و آنان را به سوی بردگی بکشانند؟

ملت ایران همچنان به مبارزه پی‌گیر خود علیه استعمار و استبداد ادامه خواهد داد و به همه مردم جهان به خصوص به کشورهای ذی‌نفع خواهد فهماند که دیگر به هیچ وجه زیر بار سیاستهای استعماری نخواهد رفت و زور و فشار و شکنجه و اعمال ضد انسانی، مانع مبارزه ایشان در راه احقاق حق مشروع و انسانی نخواهد گردید و مطمئن اند که این جهاد مقدس به پیروزی نهائی منتهی خواهد شد.

* امروز که قرار بود در مسجد حاج ابوالفتح تهران مراسم عزاداری امام صادق (ع) و یادبود شهدای فیضیه برگزار شود به علت مخالفت پلیس برگزار نشد. پلیس با بستن در مسجد از تشکیل مجلس جلوگیری کرد. با این حال در مسجد مرحوم فومنی جلسه‌ای به همین مناسبت برگزار شد و یک نفر صحبت کرد.