نهضت امام خمینی
مخالفت علنی علمای مشهد با حکومت پهلوی
جعفرگلشن روغنی
21 آبان 1396
طی گزارشی سه صفحهای از سوی هاشمی، رئیس ساواک خراسان به ریاست ساواک در 21 آبان 1341، وضعیت مخالفت مراجع و علمای مشهد علیه تصویبنامه انجمنهای ایالتی و ولایتی تشریح شد. او هشدار داد که باید تدبیری اندیشید تا این وضعیت اعتراضی به میان عموم مردم و اهالی مشهد کشانده نشود. بر اساس این گزارش «پس از نطق آیتالله خوانساری در مسجد سیدعزیزالله در تهران و تلگرافاتی که از طرف حوزه علمیه قم به پیشگاه اعلیحضرت همایونی و نخستوزیری مخابره شده، در مشهد نیز جنبش از صورت عادی خارج و به مخالفت علنی مبدّل گردیده و از طرف علمای مشهد، تلگرافات متعددی به مقامات عالیه مخابره و خواستار الغاء مواد قانون شدند و چون پاسخ قانعکنندهای به آنها داده نشد به تحریک آیتالله [سید محمدهادی] میلانی و آیتالله [سید حسن] قمی، شخصی به نام شیخ عباس طبسی فرزند شیخ غلامرضا طبسی که از وعاظ معروف مشهد بود و خود وی نیز از وعاظ افراطی است، علناً در بالای منبر رفته با کمال وقاحت به دولت حمله و با بیان مطالب توهینآمیز مردم عامی را تحریک به قیام مینماید.» رئیس ساواک خراسان در ادامه هشدار میدهد که «چنانچه با تدابیر لازم از دامنه گسترش فعالیت و مخالفت آنها ممانعت به عمل نیاید امکان دارد روحانیون مشهد نیز به آنها تأسی جسته و ضمن تحریک مردم به تظاهرات علنی مبادرت نمایند، زیرا فعلاً در مشهد واکنش روحانیون محدود به تبلیغ و تحریک مردم بر علیه این قانون است و ضمن توزیع متن تلگرافات سایر شهرستانها، در بین افراد و کسبه و بازاریان اشخاصی را تحریک به مقاومت در مقابل تصمیمات دولت میکنند.» هاشمی در پایان گزارش خود به اهمیت پیوستن احتمالی اعضای جبهه ملی به این اعتراضات میپردازد که میتوانند حوادث ناگواری را برای حکومت پیش آورند. البته میافزاید که «آن هم بعید به نظر میرسد، چون افراد جبهه ملی را اکثراً روشنفکران تشکیل میدهند و هنوز نتوانستهاند با این اقدامات دولت جنبه مخالفت نشان بدهند.»[1]
[1] انقلاب اسلامی به روایت اسناد ساواک: استان خراسان رضوی، ج 1، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی، 1393 ش، صص 154 - 156
تعداد بازدید: 1510
آرشیو نهضت امام خمینی
جدیدترین مطالب
پربازدیدها
