تظاهرات خیابانی دسته‌های عزاداری در تهران

جعفر گلشن روغنی

14 خرداد 1397

به دنبال عزاداری روز قبل مردم تهران و سخنرانی کوبنده امام خمینی در مدرسه فیضیه قم،‌ روز 14 خرداد 1342 تهران شاهد تظاهرات خیابانی دسته‌های عزاداری بود که همانند روزهای سوگواری نوحه می‌خواندند و سینه می‌زدند. تجمع با حضور عده‌ای در اعتراض به حکومت پهلوی شروع شد که از ساعت 8 صبح در مقابل مسجد شاه گرد آمده بودند. این اجتماع به مدت یک ساعت ادامه یافت و لحظه‌به‌لحظه بر تعدادشان افزوده می‌شد. آنان وقتی که جمعیت‌شان زیاد شد، با فرستادن صلوات رو به سمت بازار نهادند. در داخل بازار یکی از دانشجویان سوار بردوش دیگران درباره لزوم اتحاد و اتفاق میان مسلمانان سخنرانی کرد و گفت که «این مبارزات تا سرحد پیروزی با پیکار همگی شماها اداره می‌شود و هیچ‌گاه از تهدید و حتی قتل و زجر باکی نداریم.» مسیر بازار را که پیمودند باز به مسجد شاه برگشتند. اندکی بعد به صورت دسته‌های عزاداری در حالی که عکسهایی از امام خمینی را هم در دست داشتند[1] وارد خیابانهای ری، بوذرجمهری و ناصرخسرو شدند. در اینجا روی زمین نشستند و حسین مجاهد که در سبزه‌میدان دست‌فروشی می‌کرد، برایشان سخن گفت: «ملت ایران! ما مسلمانیم، تابع احکام قرآن و مذهب شیعه هستیم. ما خواهان اجرای کامل قانون اساسی هستیم. عمال استعمار و جیره‌خواران اسرائیل مدتی است تحمیلات خود را یکی پس از دیگری برملت ایران اجرا می‌نمایند. ما می‌خواهیم سرنوشت این ملت در ایران تعیین شود، نه در سفارتخانه‌های لندن، آمریکا، اسرائیل و شوروی. ما اعلام می‌نماییم که هیئت حاکمه از نجابت ملت ایران چندین سال است سوءاستفاده نموده و علناً برخلاف قوانین جاریه عمل می‌نماید، دولتهای استعمارگر خارجی و عمال اسرائیل نخواهند توانست کشورها را در پیمانهای ضد اسلامی بکشانند. این ننگ است که کشور شش‌هزار ساله ازکشورهای استعمارگر الهام می‌گیرد. ما ایرانی هستیم، می‌بایستی دارای دولت ملی و حکومت قانون باشیم، ما می‌گوییم منابع زیرزمینی ایران مال ایرانی است نه عمال خارجی و استعمارگران، ما می‌گوییم تا بدانند ملت ایران زنده است.»

سخنان او را مردم با صلوات و شعارهای ‌«خمینی خمینی ملت طرف‌دار توست/ بمیرد، بمیرد دشمنان خونخوار تو» تأیید کردند. آن‌گاه در ادامه راهپیمایی به همراه شعارهایی چون «خمینی، خمینی/ خمینی بت‌شکن/ خمینی، تو فرزند حسینی»[2] به خیابان لاله‌زار رسیدند و بار دیگر به سخنان وی گوش فرادادند. حسین مجاهد بار دیگر در ضدیت با اسرائیل سخن گفته، وطن‌پرستی و استقلال مملکت را خواستار شد. خیابانهای اسلامبول، فردوسی، شاهرضا، دانشگاه و سی‌متری نظامی مسیرهای دیگری بودند که تظاهرکنندگان از آنها گذشتند و با مشتهای گره‌کرده این شعارها را سرمی‌دادند: «مرگ بر این دیکتاتور، مرگ بر این قلدر قانون‌شکن». در خیابان سپه، نزدیکی مجلس سنا و رو به خیابان کاخ عده‌ای پلیس مسلح شهربانی به صف ایستاده بودند که مردم با دیدن آنها شروع به شعارهای تند کردند. در ادامه همین خیابان مقابل موسسه اطلاعات ایستادند و یکی از دانشجویان شعار «مرگ ‌بر مسعودی» داد و او را که صاحب این موسسه بود جیره‌خوار حکومت پهلوی و دولت این حکومت برشمردند. سپس یکی دیگر از دانشجویان اظهار نمود: «تازه اول کار است. می‌دانیم ملت از خواب بیدار شده، می‌دانیم که دیکتاتوری فردی و هیئت حاکمه فاسد چه جنایت و اعمال غیرقانونی در این چند سال نسبت به مردم ایران روا داشته‌اند.» به دنبال سخنان وی حسین مجاهد پیشنهاد کرد که مردم روزنامه اطلاعات را تحریم کنند که با اقبال حاضران مواجه شد. چهارراه گلوبندک،‌ ایستگاه سیدنصرالدین و خیابان خیام مسیرهای دیگری بودند که تظاهرکنندگان در طول آنها راه رفتند و شعار دادند. سپس به بازارچه عباس‌آباد، بازار کفاشها، دوخت‌و‌دوزها، اوایل بازار زرگرها و معابر اطراف بازار سرازیر شدند که در طول مسیرهای یاد شده همچنان شعارهایی در حمایت از امام خمینی، از جمعیت به گوش می‌رسید.[3] جمعیتی که به گفته برخی، تعدادشان در حدود 9 هزار نفر بوده، پس از طی مسیرهای مزبور وارد مسجد شاه شدند.[4] در ادامه مراسم اعلام شد که تا روز اربعین دیگر تظاهراتی برپا نخواهد شد. آن‌گاه دانشجویی به نام پیمان در سخنان کوتاهی از اتحاد و هماهنگی مردم در تظاهرات این روز تشکر کرد. نزدیک به ساعت 14 و نیم مراسم در حال پایان بود که در این میان یکی از دست‌اندرکاران با اعلام برگزاری مراسمی در مسجد هدایت (واقع در خیابان اسلامبول) در ساعت پنج بعدازظهر از مردم خواست در آن مراسم شرکت کنند.[5] علاوه براین دسته‌های دیگری هم در شهر راهپیمایی کردند.

 
تعداد بازدید: 1796