نهضت امام خمینی
آغاز حبس خانگی امام خمینی
جعفر گلشن روغنی
11 مرداد 1397
در پی آزادی امام خمینی از زندان در ساعت 14:30 روز جمعه 11 مرداد 1342 ایشان به همراه سه نفر دیگر از زندان آزاد شدند.[1] «امام خمینی به اتفاق حضرت آیتالله آقای [سید حسن] قمی با ماشین بنز با همراهی سرهنگ مولوی رئیس سازمان امنیت تهران و چند تن از مأمورین ساواک از پادگان عشرتآباد به داوودیه که در 12 کیلومتری تهران قرار دارد به خانهای که مربوط به ساواک بود منتقل گردیدند. آقای [بهاءالدین] محلاتی نیز اندکی بعد به آنجا آورده شد.»[2] خبر آزادی امام خمینی «ساعت 16 منتشر گردید. دستجات مردم و روحانیون در خیابانها به یکدیگر گفته و به سمت شمیرانات رهسپار شده بودند.»[3] بنا بر اسناد ساواک ایشان در منزل آیتالله سید عباس نجاتی برادر آیتالله سید حسن قمی واقع در داوودیه، ایستگاه مینا، کوچه نجاتی سکونت داده شدند.[4] به گزارش مأمور ساواک عصر روز 11 مرداد، «اغلب از روحانیون و علما طراز اول و دوم و همچنین معممین و بازاریها و اصناف و سایر طبقات مردم در منزل آیتالله نجاتی واعظ به ملاقات [آیتالله] خمینی رفته و... آیتالله بهبهانی، شریعتمداری، میلانی، نوری، مرعشی نجفی و خوانساری... وجود داشتهاند و دسته دسته از مردم به داخل [میرفتند] و در حالی که در صف ایستاده بودند... عموماً هم متأثر شده و گریه میکردند و شیخ بهاءالدین محلاتی هم آنجا بود و تنها مذاکرهای که بین [آیتالله] خمینی و آیتالله بهبهانی که در جوار یکدیگر نشسته بودند [صورت گرفت]، احوالپرسی آیتالله بهبهانی از [آیتالله] خمینی بود و مشارالیه پاسخ داد: خیلی خوب و موفق هستم و پرسید اینجا خواهید ماند؟ [آیتالله] خمینی گفت: تا فردا غروب اینجا هستم و بعد منزلی در شمیران تهیه کردهاند که چند روز آنجا خواهم رفت و سپس به قم میروم. ولی کارهایی است که باید انجام شود و من ایستادگی میکنم که تمام محبوسین آزاد شوند و همچنین باید جلوی انتخابات مفتضح را گرفت و آیتالله بهبهانی هم تصدیق کرد... تا ساعت 9 جمعیت مثل سیل میآمد و از یک در وارد میشدند... و از در دیگر خارج میشدند.»[5]
سرلشکر حسن پاکروان رئیس ساواک طی نامهای محرمانه به ریاست اداره دادرسی ارتش (دادستانی) در 11 مرداد 1342 و با موضوع «روحالله موسوی الخمینی» اعلام کرده بود که: «خواهشمند است دستور فرمایید نسبت به تبدیل قرار وی اقدام و از نتیجه این سازمان را مستحضر سازند.»[6] در پی این نامه، سرهنگ مشفق بازپرس 1 لشکر 1 گارد طی نامهای به فرماندهی تیپ 1 پیاده پهلوی نوشت که طبق نامه رئیس ساواک «قرار بازداشت موقت نسبت به وی به قرار التزام عدم خروج از حوزه قضایی لشکر... صادر گردیده.»[7] بدینترتیب امام خمینی در 11 مرداد 1342 از زندان آزاد شدند و دوران حبس خانگی ایشان در منطقه شمیرانات تهران آغاز گردید.
[1]. قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، ج3 (زندان)، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378ش، ص 568، سیر مبارزات امام خمینی در آینه اسناد به روایت ساواک،ج 2 (قیام 15 خرداد 1342 و پیامدهای آن ـ 1)، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1386ش، ص 293.
[2]. روحانی، سید حمید، بررسی و تحلیلی از نهضت امام خمینی، چاپ دوم، آذر 1361، ص 576.
[3]. قیام پانزده خرداد...، ج 3، ص 568؛ سیر مبارزات امام خمینی...،ج 2، ص 293.
[4]. سیر مبارزات امام خمینی...، ج 2، ص 297 ؛ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، ج4 (دوران حصر)، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380ش ، ص10.
[5]. همان، ج 2، ص 293 و 294. قیام پانزده خرداد ...، ج4، ص12و13.
[6]. سیر مبارزات امام خمینی در آینه اسناد به روایت ساواک، ج2 (قیام 15 خرداد 1342 و پیامدهای آن ـ 1)، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1386ش، ص244.
[7]. سیر مبارزات امام خمینی...، ج 2، ص 244 و 245؛ قیام پانزده خرداد به روایت اسناد ساواک، ج 3(زندان)، تهران، مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1378ش، ص 567.
تعداد بازدید: 2508
آرشیو نهضت امام خمینی
جدیدترین مطالب
پربازدیدها
