اهمیت موضع علما در قبال رفراندوم لوایح شش‌گانه

با درگذشت آیت‌الله بروجردی در سال 1340 به سبب مواضع سیاسی امام خمینی مرجعیت وارد مرحله نوینی شده، «سیاست‌پرهیزی» در حوزه علمیه به «سیاست‌پذیری» تبدیل گردید.[1] این تغییر رویه سبب شد که روحانیون که در ماجرای لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی به عنوان یکی از گروه‌های مخالف جدی حکومت ...

تکریم امام خمینی در دوره حصر خانگی از سوی حامیان وی

ساواک در گزارشی با موضوع «آقای آیت‌الله خمینی» به تاریخ 21/10/1342 می‌نویسد: «در داخل پاکاتی که به عنوان آقای خمینی از قم می‌رسد تراکت به شرح زیر مشاهده می‌گردد: به امید آن روز که در محضر شریف مرجع تقلید زندانی شیعیان حضرت آیت‌الله العظمی خمینی مجلس جشن برگزار شود ...

نحوه توزیع منظم اعلامیه علیه کاپیتولاسیون در سراسر کشور

ما خدمت حضرت امام بودیم و ایشان راجع به کاپیتولاسیون صحبتی کردند و اعلامیه را هم دادند که اعلامیه‌ آخری بود. ما این اعلامیه را به تهران آوردیم و دادیم چاپ کردند. امام فرمودند: «بدهید علما هم امضا کنند.» شب منزل امام بودیم. ساعت دوازده شب فرمودند: «یکی را به مشهد بفرستید و از آقایان مشهد ...

اعلام زمان برگزاری «تصویب ملی»!

با اعلام اصول شش‌گانه توسط شاه در 19 دی 1341 و تقاضای وی از مردم برای مشارکت در تصویب ملی! آن‌ها، روحانیت قبل از هر اقدامی بر آن شد که مفهوم و معنای این اصول را بداند، از این‌رو آیت‌الله کمالوند از علمای خرم‌آباد پس از مشورت با علمای قم به دیدار شاه رفته، مخالفت علما با هرگونه اصلاحات ...

تصویب لایحه اصلاحات ارضی در دولت علی امینی

در آغاز دهه 40، شاه به علت فشار دولت کندی، تجدید حیات جبهه ملی و این فرض که اصلاحات ارضی قدرت زمین‌دار را به نفع قدرت دولتی در روستاها از بین برده، روستاییانِ صاحب زمین را به رژیم خود وفادار خواهد کرد، برنامه اصلاحات ارضی را به صورتی جامع و پردامنه آغاز نمود. مرحله اول اصلاحات ارضی ...

تکریم رضاشاه به سبب تصویب قانون کشف حجاب!

سیاست مذهب‌زدایی و استحاله فرهنگی از طریق اشاعه فرهنگ تجددگرایی غربی با رسمی شدن کشف حجاب در 17 دی 1314 نمود عینی یافت. این رخداد با تبلیغات وسیع در مطبوعات و محافل همراه و در سال‌های بعد گرامی داشته شد. به عنوان نمونه می‌توان به اجتماع گروهی از زنان در آرامگاه رضاشاه ...

عملکرد آیت‌الله میلانی پس از تبعید امام خمینی

ساواک در گزارشی به تاریخ 16 دی 1343 از ارسال تلگرافی از سوی حوزه علمیه نجف‌آباد خطاب به آیت‌الله میلانی خبر می‌دهد. تلگراف مذکور به این شرح است: «حضرت آیت‌الله العظمی آقای میلانی مدظله، محترماً به عرض عالی می‌رساند جامعه روحانیت نجف‌آباد از تبعید حضرت آیت‌الله العظمی خمینی مدظله ...

مخالفت مالکان و خوانین با اصلاحات ارضی

قدرت‌گیری رضاشاه و سیاست او در تمرکزگرایی و قدرتمندی دولت مرکزی در نهایت به سرکوب نیروهای ایلی به شکل خلع سلاح، تبعید و از میان برداشتن خوانینِ عشایر منجر شد. شهریور 1320 و با فرار رضاشاه عکس این روند برای عشایر رخ داد. فضای باز سیاسیِ حاصل شده و ضعف قدرت محمدرضا مجدداً قدرت ...

ایران در فرآیند انقلاب؛ امام خمینی و چالش سنت و مدرنیته

یکی از پرسش‌هایی که طی بیش از ۴۰ سال اخیر همواره در ذهن بسیاری از مردم و به ویژه نسل‌ پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران مطرح بوده این است که دلیل اصلی وقوع انقلاب اسلامی چه بود؟ آیا انقلاب، پاسخی به نیازهای اقتصادی یا سیاسی جامعه بود؟ آیا پاسخ به مطالبات مذهبی و فرهنگی مردم بود؟

انتقاد آیت‌الله طالقانی از گسترش فساد و فحشا در کشور

ساواک در گزارشی به تاریخ 13 دی 1341 با موضوع «آقای سیدمحمود طالقانی» می‌نویسد: «در لیله 12 /10 /41 مجلس وعظی در مسجد همت تجریش به مناسبت شب تولد حضرت عباس... ترتیب داده شده بود که آقای سیدمحمود طالقانی به وعظ پرداخت.